kérdés  |
válasz |
Kto żądał wyraźnego stwierdzenia żywego urodzenia dziecka w postaci krzyku noworodka jako warunku uznania dziecka za osobę fizyczną w znaczeniu prawnym? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Kto zadowalał się jakimkolwiek innym znakiem świadczącym o żywym urodzeniu dziecka dla uznania dziecka za osobę fizyczną? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jakie płody były uważane za żywotne według ówczesnego stanu wiedzy lekarskiej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy w prawie rzymskim uznawano za osobę płód nieposiadający kształtu ludzkiego (monstrum vel prodigium)? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Od jakiego momentu, według prawa rzymskiego, zaczyna się odrębny byt człowieka? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Co następowało ze spadkiem w prawie rzymskim w razie śmierci ojca, gdy kobieta była w ciąży? kezdjen tanulni
|
|
do momentu narodzin dziecka
|
|
|
Kto sprawował nadzór nad spadkiem po śmierci spadkodawcy, jeżeli jeden ze spadkobierców był jeszcze w łonie matki? kezdjen tanulni
|
|
wyznaczał on kuratora, który miał zarządzać spadkiem
|
|
|
Kto zarządzał spadkiem w okresie jego zawieszenia? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Od kiedy zaczynała się zdolność prawna? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy płód poczęty, ale jeszcze nie urodzony, był uważany za odrębną osobę? kezdjen tanulni
|
|
umożliwiano mu jednak uzyskanie korzyści majątkowych
|
|
|
Czy pośród osób wolnych istniało zróżnicowanie jeśli chodzi o zdolność prawną? kezdjen tanulni
|
|
pełna zdolność prawna stawała się udziałem tylko tych wolnych, którzy rodzili się jako obywatele rzymscy
|
|
|
Kiedy kończyła się osoba fizyczna? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Co to jest zdolność prawna? kezdjen tanulni
|
|
Zdolność do tego, aby być podmiotem praw i obowiązków
|
|
|
Co to jest zdolność do czynności prawnych? kezdjen tanulni
|
|
Zdolność do tego, aby za pomocą czynności prawnych kształtować sytuację prawną własną lub innych osób
|
|
|
Jakim terminem określają źródła prawa klasycznego pojedynczą osobę (persona), a w szczególności jej sytuację prawną? kezdjen tanulni
|
|
dosłownie caput - to "głowa"
|
|
|
Ile elementów składa się na sytuację prawną pojedynczej osoby? kezdjen tanulni
|
|
status libertatis, status civitatis, status familiae
|
|
|
Co oznacza status libertatis? kezdjen tanulni
|
|
Stan wolności czy niewoli
|
|
|
Co oznacza status civitatis? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Co oznacza status familiae? kezdjen tanulni
|
|
Stanowisko zajmowane w rodzinie
|
|
|
Od jakiego "podziału" Gaius rozpoczyna wykład prawa osobowego? kezdjen tanulni
|
|
Od podziału na ludzi wolnych i niewolników "wszyscy ludzie albo są wolni, albo są niewolnikami"
|
|
|
Na jakie dwie grupy Gaius podzielił ludzi wolnych? kezdjen tanulni
|
|
Na "wolnourodzonech" (ingenui) i "wyzwoleńców" (libertini)
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
Rzymianie przywiązywali do niej wielką wagę
|
|
|
Kiedy spadała na obywatela niesława? kezdjen tanulni
|
|
Przez popełnienie czynu hańbiącego, bądź też przez zasądzenie w powództwie zniesławiającym
|
|
|
Jaki był najwyższy stopień capitis deminutio? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Co oznaczała capitis deminutio? kezdjen tanulni
|
|
Zmiana stanowiska prawnego osoby
|
|
|
Czy jeżeli Rzymianin dostał się do niewoli nieprzyjacielskiej i powrócił z niej, to jego stanowisko prawne osoby wracało do stanu sprzed dostania się do niewoli? kezdjen tanulni
|
|
chroniło go tzw. ius postliminii - "prawo powrotu"
|
|
|
Jeżeli Rzymianin zmarł w niewoli, który moment uznawano jako moment śmierci? kezdjen tanulni
|
|
Chwilę popadnięcia w niewolę umożliwiało to utrzymanie mocy testamentu zmarłego i w ogóle dziedziczenie po nim jak po człowieku wolnym
|
|
|
Czy państwo rzymskie było państwem formacji niewolniczej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy jeńcy wojenni zawsze stawali się niewolnikami? kezdjen tanulni
|
|
była to instytucja ius gentium (prawo narodów)
|
|
|
Skąd głównie rekrutowali się niewolnicy? kezdjen tanulni
|
|
Z jeńców wojennych oraz z dzieci urodzonych w niewoli
|
|
|
Niewola była stanem dziedzicznym kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Dziecko niewolnicy oraz Rzymianina kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Dziecko wolnej kobiety oraz niewolnika kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy związki pomiędzy niewolnikami były małżeństwem? kezdjen tanulni
|
|
nazywano to contubernium (pierw. - przebywanie pod wspólnym namiotem)
|
|
|
Czy jeżeli wolna kobieta utrzymywała stosunki z niewolnikiem bez zgody jego właściciela, to również stawała się niewolnicą? kezdjen tanulni
|
|
ale tylko w okresie cesarstwa (uchwała senatu z r. 52 n.e. (SC Claudianum))
|
|
|
Czy niewolnik mógł posiadać swój własny majątek? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy właściciel odpowiadał za zobowiązania zaciągnięte dobrowolnie przez niewolnika? kezdjen tanulni
|
|
według ius civile nie odpowiadał
|
|
|
Czy właściciel odpowiadał za przestępstwa swoich niewolników? kezdjen tanulni
|
|
ale w dogodnej formie tzw. odpowiedzialności noksalnej
|
|
|
Czy w przypadku gwałtownej śmierci właściciela, niewolnicy, którzy znajdowali się wtedy w jego domu lub w jego otoczeniu, a nie ratowali go z narażeniem własnego życia podlegali torturom i karze śmierci? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jak nazywał się znany już od III wieku p.n.e. zespół wartości majątkowych, który właściciel powierzał niewolnikowi w zarząd? kezdjen tanulni
|
|
właściciel zachowywał sobie prawo własności i możliwość każdoczesnej likwidacji
|
|
|
Czy jeżeli matka w okresie od poczęcia do urodzenia choć przez chwilę była wolna, jaki był stan dziecka? kezdjen tanulni
|
|
Dziecko takie rodziło się jako osoba wolna
|
|
|
Jak można było wyjść ze stanu niewoli? kezdjen tanulni
|
|
Na mocy przepisu państwowego lub z woli właściciela
|
|
|
Czy niewolnik powołany do służby wojskowej stawał się wolny? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy porzucenie niewolnika oznaczało nadanie mu wolności? kezdjen tanulni
|
|
stawał się on rzeczą niczyją (res nullius) i podlegał zawłaszczeniu przez kogokolwiek
|
|
|
Jak nazywało się wyzwolenie? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jakie były sposoby wyzwalania według ius civile? kezdjen tanulni
|
|
vindicta aut censu aut testamento
|
|
|
Było to wyzwolenie dokonywane przez właściciela przed organem władzy państwowej, najczęściej pretorem, i za jego aprobatą jaki to sposób wyzwolenia? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Polegało na wpisie dotychczasowego niewolnika - z upoważnienia właściciela - na listę obywateli przy okazji spisu dokonywanego co 5 lat przez cenzorów jaki to sposób wyzwolenia? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Było nadaniem wolności w testamencie, a zatem po śmierci właściciela jaki to sposób wyzwolenia? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jakie prawo chroniło wyzwolenia nieformalne? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy wyzwoleńcy mieli dostęp do urzędów republikańskich? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Stosunek pomiędzy patronem a wyzwoleńcem kształtowano na wzór stosunków między ojcem a dziećmi kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy prawo patronatu było dziedziczne po stronie patrona? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy prawo patronatu było dziedziczne po stronie wyzwoleńca? kezdjen tanulni
|
|
dzieci wyzwoleńca rodziły się już jako wolnourodzeni (ingenui)
|
|
|
Jakie czynniki ograniczały zdolność do czynności prawnych? kezdjen tanulni
|
|
Płeć, wiek, choroba umysłowa, marnotrawstwo
|
|
|
Czy dłużnik poddany egzekucji osobistej był osobą wolną? kezdjen tanulni
|
|
Formalnie tak, ale ich wolność nie była jednak pełna
|
|
|
Kim była personae in mancipio? kezdjen tanulni
|
|
Były to dzieci sprzedane przez swoich ojców osobom postronnym, ale tylko na terenie państwa
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
Drobni dzierżawcy gruntów rolnych, początkowo wolni, ale w okresie dominatu trwale przytwierdzeni do ziemi
|
|
|
Czy łatwo było wyjść z sytuacji kolona? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
Byli to obywatele rzymscy
|
|
|
Jakie wyróżniamy trzy zasadnicze kategorie mieszkańców? kezdjen tanulni
|
|
Obywatele rzymscy, Latynowie, cudzoziemcy (peregrini)
|
|
|
Na czym polegało upośledzenie Latynów juniańskich? kezdjen tanulni
|
|
Latyn żył jak wolny, ale po śmierci jego majątek wracał do właściciela, który dokonał wyzwolenia
|
|
|
Kim stawali się niewolnicy wyzwoleni w sposób nieformalny? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy wyzwolenie dokonane w formie uznanej przez prawo cywilne prowadziło zawsze do nadania obywatelstwa? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
W jaki sposób Latynowie mogli stać się obywatelami rzymskimi? kezdjen tanulni
|
|
Przez osiedlenie się w Rzymie ale tylko właściwi Latynowie (Latini prisci albo veteres)
|
|
|
Czy Latynowie juniańscy mieli możliwość nabycia obywatelstwa? kezdjen tanulni
|
|
w nagrodę za rozwijanie pożądanej działalności populacyjnej, porządkowej czy gospodarczej
|
|
|
W jaki sposób peregryni stali się obywatelami rzymskimi? kezdjen tanulni
|
|
Na mocy słynnego edyktu cesarza Karakalli (z 212 r. n.e.) znanego szerzej pod nazwą Constitutio Antoniniana
|
|
|
Co pociągało ze sobą capitis deminutio maxima? kezdjen tanulni
|
|
Automatyczną utratę obywatelstwa
|
|
|
Czy można było utracić obywatelstwo z zachowaniem wolności? kezdjen tanulni
|
|
gdy obywatel przyjmował obywatelstwo innego państwa, albo został skazany na banicję
|
|
|
Co nazywano tzw. wyłączeniem od wody i ognia? aquae et ignis interdictio kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy banita zachowywał obywatelstwo rzymskie? kezdjen tanulni
|
|
spadał do roli cudzoziemca
|
|
|
Czy Latynowie mogli korzystać z urządzeń rzymskiego prawa spadkowego? kezdjen tanulni
|
|
ale tylko właściwi Latynowie (Latini prisci albo veteres)
|
|
|
Kim byli Latini coloniarii? kezdjen tanulni
|
|
Była to nowa kategoria mieszkańców kolonii latyńskich
|
|
|
Kim byli peregrini dediticii? kezdjen tanulni
|
|
Byli to cudzoziemcy pochodzący z obszarów podbitych, które musiały zdać się Rzymianom na łaskę i niełaskę ich organizacje lokalne zostały zniszczone
|
|
|
Kiedy peregrini dediticii otrzymali obywatelstwa? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy siostra żony była agnatem? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jakim organizmem była rzymska rodzina agnacyjna? kezdjen tanulni
|
|
Monokratycznym i patriarchalnym
|
|
|
Kto stał na czele rzymskiej rodziny agnacyjnej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jak nazywamy pokrewieństwo naturalne? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
W tej rodzinie o przynależności decydował węzeł prawny kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Na ile części rozpadała się rodzina agnacyjna jeżeli władza familijna gasła? kezdjen tanulni
|
|
Tyle części, ile osób było bezpośrednio podległych władzy zwierzchnika
|
|
|
Czy bękart był członkiem rodziny agnacyjnej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Kim były osoby sui iuris? kezdjen tanulni
|
|
Były to osoby nie podlegające władzy familijnej
|
|
|
Czy można było się stać osobą sui iuris zaraz po urodzeniu? kezdjen tanulni
|
|
wyznacznikiem była śmierć ojca
|
|
|
Kim były osoby alieni iuris? kezdjen tanulni
|
|
Były to osoby pod władzą ojcowską
|
|
|
Czy osoby sui iuris miały pełną zdolność prawną? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czego pozbawione były osoby alieni iuris? kezdjen tanulni
|
|
taka osoba nie mogła mieć nic własnego
|
|
|
Bierność majątkowa dojrzałego syna pod władzą ojcowską umożliwiała mu m.in. możliwość zawierania umów kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
Przysposobienie osoby sui iuris
|
|
|
Czym było capitis deminutio minima? kezdjen tanulni
|
|
Zmiana przynależności rodzinnej (z sui iuris na alieni iuris) przy zachowaniu wolności i obywatelstwa
|
|
|
Były to zorganizowane zrzeszenia osób, które prawo traktowało jak jeden podmiot co opisuje powyższy fragment? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Wyodrębniony majątek przeznaczony na określony cel? co opisuje powyższy fragment? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Były to wartości majątkowe powierzane gminom, stowarzyszeniom albo osobom prywatnym, z obowiązkiem obracania ich na określone cele (np. utrzymywanie sierot) jaki rodzaj fundacji opisuje powyższy fragment? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Majątki odrębne, zarządzane przez specjalnie do tego powołane organy (np. zakłady kościelne) jaki rodzaj fundacji opisuje powyższy fragment? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Ile osób było wymagane do stworzenia stowarzyszenia? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy kobiety miały zdolność do czynności prawnych? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy kobiety mogły mieć zdolność prawną? kezdjen tanulni
|
|
jeżeli nie pozostawały pod władzą agnacyjną ojca lub męża
|
|
|
Czy działania dzieci poniżej 7 roku życia miały znaczenie prawne? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy osoby niedojrzałem mogły skutecznie przyjmować przysporzenia? kezdjen tanulni
|
|
dla swojego zwierzchnika familijnego lub dla siebie jeśli były sui iuris
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
Chłopcy między 7-14. rokiem życia oraz dziewczyny między 7-12 rokiem życia
|
|
|
Co mogli robić impuberes? kezdjen tanulni
|
|
Skutecznie przyjmować przysporzenia
|
|
|
Czy osoby impuberes mogły zawrzeć małżeństwo? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy osoby impuberes mogły sporządzić ważny testament? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jak nazywano czynność, która równocześnie zawierała przysporzenia i obciążenia niedojrzałego, a której opiekun nie zatwierdził kezdjen tanulni
|
|
"Czynność prawna kulejąca" przyjmowano konsekwentnie jej skuteczność tylko w zakresie przysporzeń dla niedojrzałego
|
|
|
Niedojrzali mieli ograniczoną zdolność do czynności prawnych kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Kim byli puberes, minores viginti quinque annis? kezdjen tanulni
|
|
Dojrzali poniżej 25. roku życia
|
|
|
Ich czynności prawne były formalnie ważne, ale system prawny chronił ich przed ujemnymi skutkami przedwczesnej swobody działania, przed stratami majątkowymi spowodowanymi brakiem doświadczenia czy lekkomyślnością kogo opisuje powyższy fragment? kezdjen tanulni
|
|
Osoby dojrzałe poniżej 25. roku życia puberes, minores viginti quinque annis
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
Dojrzali powyżej 25. roku życia
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jakie czynniki wpływały na ograniczenie zdolności do czynności prawnych? kezdjen tanulni
|
|
Płeć, wiek, choroba umysłowa, marnotrawstwo
|
|
|
Co to jest czynność prawna? kezdjen tanulni
|
|
To oświadczenie woli, zmierzające do wywołania zamierzonych skutków prawnych
|
|
|
Jakie wyróżniamy rodzaje czynności prawnych? kezdjen tanulni
|
|
1. jednostronne i dwustronne; 2. mortis causa i inter vivos; 3. rozporządzające i zobowiązujące; 4. odpłatne i nieodpłatne
|
|
|
Dochodziły do skutku przez działanie jednej tylko osoby (np. wyzwolenie niewolnika) jaki to rodzaj czynności prawnej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Wymagały współdziałania co najmniej dwóch osób (np. zawarcie kontraktu) jaki to rodzaj czynności prawnej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Wywierały skutek dopiero po śmierci osoby działającej (np. testament) jaki to rodzaj czynności prawnej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Powodowały natychmiastowe przeniesienie, obciążenie lub zniesienie istniejącego prawa majątkowego osoby (np. wyzbycie się prawa własności) jaki to rodzaj czynności prawnej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy mogły być czynności odpłatne i jednostronne? kezdjen tanulni
|
|
czynności odplatne i nieodpłatne mogły być tylko dwustronne
|
|
|
Korzyści ekonomiczne są wzajemne (np. sprzedaż lub najem) jaki to rodzaj czynności prawnej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jednostronne przesunięcie majątkowe, bez świadczenia wzajemnego (np. użyczenie lub darowizna) jaki to rodzaj czynności prawnej? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Zdarzenie przyszłe i niepewne co opisuje powyższy fragment? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Zdarzenie przyszłe i pewne co opisuje powyższy fragment? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Zachodzi wtedy, gdy strony dokonują czynności prawnej w sposób zewnętrznie poprawny, ale pomiędzy sobą umawiają się, że normalne skutki tej czynności nie nastąpią co opisuje powyższy fragment? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Co przysługiwało poszkodowanemu przez podstęp? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jeśli wymuszono przyrzeczenie świadczenia, dłużnik mógł się uchylić od jego spełnienia za pomocą jakiej instytucji? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Wyłącznie jakie czynności prawne wywoływały pełne skutki prawne? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Kiedy czynność prawna była ważna? kezdjen tanulni
|
|
1. Jeżeli dokonała jej osoba zdolna do czynności prawnych; 2. Była poprawna pod względem formy i treści; 3. Nie sprzeciwiała się prawu lub dobrym obyczajom
|
|
|
Na czym w ogólności polegały skutki ważnej czynności prawnej? kezdjen tanulni
|
|
Na powstaniu, zmianie lub zgaśnięciu stosunku prawnego
|
|
|
Dzięki niej nieważną czynność prawną pewnego typu można było utrzymać w mocy (przynajmniej częściowo), jeżeli spełniała wymogi innego typu co jest opisane w powyższym fragmencie? kezdjen tanulni
|
|
np. nieważne testamenty ostawały się często jako kodycyle
|
|
|
Jak nazywamy poprawne pod każdym względem i ważne czynności prawne, które mogły być pozbawione skutków, ale dopiero przez prawne działanie osób zainteresowanych? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy przysporzenia z czynności prawnych osób alieni iuris przypadały wprost zwierzchnikowi familijnemu? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czy zobowiązania zaciągnięte przez osoby alieni iuris obciążały zwierzchnika familijnego? kezdjen tanulni
|
|
obciążały go tylko "dodatkowo" w granicach ściśle określonych prawem pretorskim
|
|
|
Polega ono na tym, że zastępca działa na zewnątrz, wobec osób postronnych, we własnym imieniu, z dokonanych czynności nabywa zrazu dla siebie i zobowiązuje się sam jaki to rodzaj zastępstwa? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Polega ono na tym, że przedstawiciel działa w cudzym imieniu i że skutki jego działania spadają wprost na reprezentowanego jaki to rodzaj zastępstwa? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Czym były res corporales? kezdjen tanulni
|
|
rzeczy których można dotknąć
|
|
|
Czym były res incorporales? kezdjen tanulni
|
|
Rzeczy, których nie można dotknąć np. użytkowanie, spadek, zobowiązanie
|
|
|
|
kezdjen tanulni
|
|
Rzeczy szczególnie wartościowe np. grunty położone w Italii, niewolnicy, zwierzęta używane zwykle do uprawy roli i transportu
|
|
|
res mancipi czy res nec mancipi? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
res mancipi czy res nec mancipi? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
Jakie rzeczy mogły być tylko przedmiotem pożyczki? kezdjen tanulni
|
|
|
|
|
