Ćwiczenia III 10.11.2026

 0    117 adatlap    abcxyz65
Nyomtatás játszik ellenőrizze magát
 
kérdés válasz
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
kezdjen tanulni
Leges ab omnibus intellegi debent.
To co jest jasne nie wymaga interpretacji.
kezdjen tanulni
Clara non sunt interpretanda.
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić.
Gdy ustawa nie czyni rozróżnienia, tam nie możemy różnicować sytuacji na drodze wykładni.
kezdjen tanulni
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere.
tłumaczenie, interpretacja, wykładnia prawa
kezdjen tanulni
interpretatio legis
zamysł prawodawcy, intencja
kezdjen tanulni
mens legislatoris
prawodawca
kezdjen tanulni
legislator
wyrok, orzeczenie sądowe, reguła, sentencja, zdanie, opinia
kezdjen tanulni
sententia legis
brzmienie ustawy
kezdjen tanulni
verba legis
słowo, wyraz, czasownik
kezdjen tanulni
verbum, pl. verba
wykładnia przeciw prawu, sprzecznie z prawem, wbrew ustawie, wbrew normom prawnym
kezdjen tanulni
contra legem
wykładnia mimo ustawy, obok ustawy (np. uzupełnienie luki prawnej) (szara strefa)
kezdjen tanulni
praeter legem
wykładnia w celu obejścia ustawy, obejście prawa
kezdjen tanulni
in fraudem legis
wykładnia zgodna z ustawą, według prawa
kezdjen tanulni
iuxta legem, secundum legem
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść.
kezdjen tanulni
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.
ustawa wyższego rzędu
kezdjen tanulni
lex superior (f.)
ustawa niższego rzędu
kezdjen tanulni
lex inferior (f.)
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi.
Reguła hierarchiczna
kezdjen tanulni
Lex superior derogat legi inferiori.
przepis szczególny, ustawa specjalna
kezdjen tanulni
lex specialis (f.)
ustawa generalna, przepis ogólny
kezdjen tanulni
lex generalis (f.)
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną.
Reguła merytoryczna
kezdjen tanulni
Lex specialis derogat legi generali.
nowa ustawa, prawo później obowiązujące
kezdjen tanulni
lex posterior
strasza ustawa, prawo wcześniej obowiązujące
kezdjen tanulni
lex priori
Ustawa póżniejsza uchyla wcześniejszą ustawę.
Reguła chronologiczna
kezdjen tanulni
Lex posterior derogat legi priori.
argument z przeciwieństwa
Jeśli ustawa stanowi coś w określonej sytuacji, to w sytuacji przeciwnej nie stanowi tego.
kezdjen tanulni
argumentum a contrario
argument z podobieństwa
sytuacji prawnie uregulowanej i sytuacji nieureulowanej
kezdjen tanulni
argumentum a simili
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy
kezdjen tanulni
argumentum a rubrica
argument z silniejszego
kezdjen tanulni
argumentum a fortiori
wnioskowanie z mniejszego na większe
kezdjen tanulni
argumentum a minori ad maius
wnioskowanie z większego na mniejsze
kezdjen tanulni
argumentum a maiori ad minus
apriotycznie, „z góry”, „z założenia”, „z wcześniejszego”, dedukcja
Wychodzimy od ogólnych zasad lub założeń, aby dojść do wniosku dotyczącego konkretnego przypadku.
kezdjen tanulni
a priori
po fakcie, „z dołu do góry”, „z późniejszego”, indukcja
Z poszczególnych obserwacji wyciąga się wnioski ogólne.
kezdjen tanulni
a posteriori
z definicji
kezdjen tanulni
ex definitione
zgodnie z przypuszczeniem, zgodnie z założeniem
kezdjen tanulni
ex hypothesi
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej.
Reguła kolizyjna II stopnia
kezdjen tanulni
lex posterior generalis non derogat legi priori speciali.
mocą samego prawa
kezdjen tanulni
ipso iure
mocą samego faktu
kezdjen tanulni
ipso facto
domniemanie prawa
kezdjen tanulni
praesumptio iuris
zmiana na niekorzyść
kezdjen tanulni
reformatio in peius
zmiana na korzyść
kezdjen tanulni
reformatio in melius
wyraźnymi słowami, coś wyrażone jest wprost
kezdjen tanulni
expressis verbis
wyraźnie, jasno (zwłaszcza w odniesieniu do tekstu prawnego)
kezdjen tanulni
explicite
bez wyraźnego sformułowania, domyślnie
kezdjen tanulni
implicite
w szerokim znaczeniu
kezdjen tanulni
sensu largo
w wąskim znaczeniu
kezdjen tanulni
sensu stricto
od teraz
kezdjen tanulni
ex nunc
od wtedy, od początku
kezdjen tanulni
ex tunc
ściśle, dokładnie
kezdjen tanulni
stricte
tamże
kezdjen tanulni
ibidem
ten sam/ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże
kezdjen tanulni
idem/eadem
na przykład
kezdjen tanulni
exempli gratia (e. g.)
Każdy początek wydaje się trudny.
kezdjen tanulni
Omne initium difficile videtur.
umowa przedwstępna
kezdjen tanulni
pactum de contrahendo (n.)
zawierać
dopełniacz!
kezdjen tanulni
contraho
contrahero
(o) zawieraniu, (o) zawarciu
kezdjen tanulni
de contrahendo
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie wyzbycia się rzeczy
kezdjen tanulni
pactum de non alienando (n.)
zrzec się prawa, pozbyć się czegoś, sprzedać, odłączyć
dopełniacz!
kezdjen tanulni
alieno
alienare
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelno
kezdjen tanulni
pactum de non cedendo (n.)
zrzec się, zrezygnować, odstąpić coś komuś
dopełniacz!
kezdjen tanulni
cedo
cedere
umowa o niedochodzeniu roszczenia
kezdjen tanulni
pactum de non petendo (n.)
rościć sobie prawo, dochodzić sądownie, usilnie prosić, żądać
dopełniacz!
kezdjen tanulni
peto
petere
umowa na rzecz osoby trzeciej
kezdjen tanulni
pactum in favorem tertii (n.)
dobro, korzyść
kezdjen tanulni
favor (m.)
czynność prawna, umowa
dopełniacz!
kezdjen tanulni
negotium, negotia (n.)
negotii
czynność prawna, czynność faktyczna
dopełniacz!
kezdjen tanulni
actus, actus (n.)
actus
umowa, porozumienie, układ
dopełniacz!
kezdjen tanulni
pactum, pacta (n.)
pacti
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klauzula
dopełniacz!
kezdjen tanulni
contractus, contractus (n.)
contractus
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch lub więcej stron, co do tego samego.
kezdjen tanulni
Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum est consensus.
Umów należy dotrzymywać.
kezdjen tanulni
Pacta servanda sunt/Pacta sunt servanda.
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem.
kezdjen tanulni
Contractus est ultro citroque obligationem.
czynność prawna dwustronna
Potrzeba oświadzenia woli minimum dwóch stron.
kezdjen tanulni
negotium bilaterale
czynność prawna jednostronna
Wystarczy oświadzenie woli jednej ze stron.
kezdjen tanulni
negotium unilaterale
czynność prawna między żyjącymi
Wywołuje sktuki prawne za życia obu stron.
kezdjen tanulni
negotium inter vivos
czynność prawna na przypadek śmierci
Wywołuje skutki prawne po śmierci jednej ze stron np. testament.
kezdjen tanulni
negotium mortis causa
czynność prawna pomiędzy obecnymi
kezdjen tanulni
negotium inter praesentes
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi
Jedna osoba złożyła oświadczenie woli jednego dnia, druga strona innego dnia, obie strony się nie spotkały.
kezdjen tanulni
negotium inter absentes
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej)
np. orzeczenia TK wydane przez składy wybrane z naruszeniem prawa
kezdjen tanulni
negotium non existens
czynność prawna (po polsku)
kezdjen tanulni
oświadczenie woli, które zmierza do wywołania skutków prawnych np. testament i umowa
między, wśród
kezdjen tanulni
inter
żywy
we wszystkich rodzajach
kezdjen tanulni
vivus (m.), viva (f.), vivum (n.)
śmierć, zgon, bogini śmierci
dopełniacz!
kezdjen tanulni
mors (f.)
mortis
istnieć, powstać, wystąpić, pokazać się
kezdjen tanulni
existo, existere
istniejący
kezdjen tanulni
existens
istotne elementy (części składowe) czynność prawnej
Niezbędne, decydujące o przynależności czynności do danego typu.
kezdjen tanulni
essentialia negotii
naturalne elementy (części składowe) czynność prawnej
Naturalne, ale niekonieczne.
kezdjen tanulni
naturalia negotii
uboczne elementy (części składowe) czynność prawnej
Postanowienia szczególne, umożliwiające bardziej elastyczne ukształtowanie czynności prawnej, bazujące na przyszłych zdarzeniach.
kezdjen tanulni
accidentalia negotii
termin, dzień, oznaczona chwila
dopełniacz!
kezdjen tanulni
dies (m. f.)
diei
termin zawieszający (dosł. dzień od którego)
Początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej.
kezdjen tanulni
dies a quo
termin rozwiązujący (dosł. dzień do którego)
Końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej.
kezdjen tanulni
dies ad quem
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
kezdjen tanulni
dies cedens
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
kezdjen tanulni
dies veniens
warunek, zastrzeżenie umowne, położenie (w tym prawne położenie osób lub rzeczy)
kezdjen tanulni
condicio (f.)
warunek prawny
Przesłanka wynikająca z mocy samego prawa.
kezdjen tanulni
conditio iuris
warunek możliwy do spełnienia
kezdjen tanulni
conditio possibilis
warunek niemożliwy do spełnienia
kezdjen tanulni
conditio impossibilis
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
kezdjen tanulni
conditio sine qua non
warunek zawieszający
Czynność prawna zacznie wywoływać skutki, jeśli ziścić się dany warunek.
kezdjen tanulni
conditio suspensiva
warunek rozwiązujący
Czynność prawna zaprzestanie wywoływać skutki w chwili, kiedy ziści się warunek.
kezdjen tanulni
conditio resolutiva
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
Obowiązek ten jednak nie rodzi zobowiązania pod względem prawa (nie czyni nikogo wierzycielem.)
Jako polecenie w czynności prawnej oparty jest na nałożeniu na otrzymującego nieodpłatne przysporzenie (np. darowiznę czy spadek) obowiązku określonego zachowania się.
kezdjen tanulni
modus (m.)
sposób nabycia
kezdjen tanulni
modus acquirendi
sposób działania, wykonywania
kezdjen tanulni
modus faciendi
sposób działania, funkcjonowania
kezdjen tanulni
modus operandi
sposób obradowania, postępowania
kezdjen tanulni
modus procedendi
sposób życia, postępowania, układania stosunków międzyludzkich
kezdjen tanulni
modus vivendi
ważność czynności prawnej
kezdjen tanulni
validitas negotii
nieważność czynności prawnej
kezdjen tanulni
invaliditas negotii
ważna czynność prawna
kezdjen tanulni
negotium validum (n.)
nieważna czynność prawna
kezdjen tanulni
negotium invalidum (n.)
czynność prawna nieważna
kezdjen tanulni
negotium nullum (n.)
godziwa, dozwolona czynność prawna
kezdjen tanulni
negotium licitum (n.)
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
kezdjen tanulni
negotium illicitum (n.)
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
kezdjen tanulni
simulatio (f.)
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukryci
kezdjen tanulni
dissimulatio (f.)
oświadczenie złożone nie na serio
np. aktorzy grający scenę ślubu nie stają się małżeństwem.
kezdjen tanulni
per oicum
zastrzeżenie potajemne
Ktoś składa komuś oświadczenie woli, ale w głowie ma jakieś zaostrzenie, zakłada, że umowa jest ważna pod jakimś warunkiem o czym nie informuje drugiej strony.
kezdjen tanulni
reservatio mentalis
unieważnienie czynności prawnej
kezdjen tanulni
convaliatio negotii
uzdrowienie czynności prawnej
Czynność prawna normalnie jest nieważna, ale wyjątkowo, na mocy konkretnego przepisu zyskuje moc prawną.
kezdjen tanulni
sanatio negotii
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna
Mamy z nią doczynienia gdy jej skuteczność zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu; potwierdzana jest zawsze z mocą wsteczną.
kezdjen tanulni
negotium claudicans (n.)

Kommentár közzétételéhez be kell jelentkeznie.